Yeryüzü Akademisi’nde Arap Yarımadası Keşfi

7 Nisan 2026 tarihinde, “Çölden Doğan Medeniyet” başlığıyla çıktığımız bu yolculuk, bugün itibarıyla nihayete erdi. Yasir Feten rehberliğinde, coğrafyanın derinliklerinden İslam tarihinin dönüm noktalarına uzanan bu 7 haftalık süreç, hepimiz için sadece akademik bir birikim değil, aynı zamanda İslam tarihine dair derin bir perspektif tazeleme deneyimi oldu.

Tarihin İzinde Bir Soluk

Akademimizin ilk haftalarında, çölün karakteri ve bölge insanının sosyokültürel kodlarını çözmeye çalıştık. Kahtaniler ve Adnaniler’in hikâyelerinden, Kureyş’in ticari dehasına; Efendimizin (s.a.v.) kutlu mücadelesinden Hulefa-i Raşidin döneminin adaletine ve Emeviler’in kurumsallaşma sürecine kadar uzanan bu yoğun program, tarihsel olayların ötesinde bir “anlama” çabasıydı.

Derslerimizde sadece olayları anlatmakla kalmadık;

• Coğrafya ve Sosyoloji: Bölge insanının karakteri ve çölün medeniyet üzerindeki etkilerini tartıştık.
• İslam Tarihine Bakış: Türkiye’de sıkça yanlış yorumlanan konuları, farklı tarihsel perspektifler ve kaynaklarla yeniden değerlendirdik.
• Kur’an’da Geçen Kavimler: Kaf Suresi gibi kaynaklardan yola çıkarak, Himyeli devleti gibi kadim yapıların İslam tarihindeki yerini konuştuk.
• Siyer ve Kurumsallaşma: Mekke’nin fethinden Emeviler dönemindeki devletleşme sürecine kadar, bir inancın nasıl medeniyete dönüştüğünü analiz ettik.

Not defterlerimize aldığımız curucu noktalardan bazıları ise şöyleydi:

“Mekke, Hz. İbrahim’den bu yana ‘Beledil-Emin’dir; yani bir güvenlik ve ticaret sığınağıdır. İslam’ın doğuşu, bu güvenli limanın üzerine inşa edilmiştir.”

“Miraç hadisesini veya tarihteki kırılma noktalarını boş yere tartışanlarla vakit kaybetmeyin; ‘Ve kâlû selâme’ diyerek, kendi yolunuza devam edin.”

“Mekke’nin fethinden sonra Efendimiz’in hicret edenleri geri döndürmesi veya farklı bölgelere (Şam, Irak gibi) yönlendirmesi, bir medeniyetin sadece bir noktaya hapsolmayıp dünyaya yayılma stratejisinin bir parçasıydı.”

Başarı ve Suudi Arabistan Yolculuğu

Programımızın sonunda gerçekleştirdiğimiz sınavla, büyük bir heyecana da ortak olduk. Eğitim sürecindeki özverili katılımları ve sınavdaki başarılarıyla ilk 5’e giren kıymetli katılımcılarımız, ödül olan Suudi Arabistan gezisine hak kazandılar. Uçak ve konaklama giderlerinin akademimiz tarafından karşılandığı bu özel ödül ile; derslerde konuştuğumuz o kadim coğrafyayı, tarihsel hafızanın içinde yerinde deneyimleme şansına erişecekler.

Yeni Dönemlerde Buluşmak Üzere

Yeryüzü Akademisi’nin üçüncü dönemini, geride bıraktığımız kıymetli notlar ve paylaşılan ortak bir bilinçle kapatıyoruz. Bu süreci kıymetli kılan şey, kuşkusuz sizlerin öğrenme iştahı ve akademiye kattığınız değerdi.

Tarihin tozlu raflarında bir yolculuğa çıkmaya ve bu bilgiyi toplumsal faydayla harmanlamaya hazır olan herkesi, yeni dönem çalışmalarımızda tekrar aramızda görmeyi diliyoruz.

Akademide görüşmek üzere.

The post ARAPLAR first appeared on Yeryüzü Akademisi.

“Ey Mekke! Senden çıkarılmış olmasaydım asla seni terk etmezdim”

dediği Mekke’nin göz bebeğidir.

Kâbe, inşa edildiğinden bu yana birçok kez tahribata uğramıştır. Doğal afetlerin yanında, siyasi çatışmalar ve isyanlardan ötürü de pek çok kez zarar görmüştür. Peygamber Efendimiz döneminde Kâbe’ye herhangi bir fiziki saldırı gerçekleşmemiş veya zarar gelmemiştir. Ancak Efendimize peygamberlik gelmeden yaklaşık beş yıl önce Mekke’de şiddetli bir sel meydana gelmiş, yağışın etkisiyle Kâbe’nin taşları ve duvarları çatlamıştır. Bunun üzerine Kureyş kabilesi Kâbe’yi onarmış ve yeniden imar etmiştir.

Siyasi çatışmalar sebebiyle Kâbe’nin uğradığı tahribatlardan bahsedecek olursak; Peygamberimizin doğumundan 52 gün önce, Fil Suresi’nde de anlatılan Fil Vakası meydana gelmiş, bir saldırı teşebbüsü olmuş lakin Kâbe zarar görmemiştir.

Tarih Boyunca Kâbe’ye Yönelik Önemli Saldırılar

•  Yezid b. Muaviye Dönemi (683): Hz. Aişe annemizin yeğeni olan Abdullah b. Zübeyr’in Emevilere karşı halifeliğini ilan edip Kâbe’ye sığınması üzerine, Emevilerin vali ve kumandanlarından Haccac-ı Zalim, Mekke’yi kuşatmış ve mancınıklarla Kâbe’yi taşa tutarak tahrip etmiştir.

•  Karmatiler Baskını (930): Arap Yarımadası’ndaki Ahsa’da müstakil bir devlet kurmuş olan Bahreyn merkezli Karmatiler, Mekke’yi basmış, binlerce hacıyı öldürmüş ve Kâbe’nin kutsal taşı Hacerüleved’i yerinden söküp kendileriyle götürmüşlerdir. Taş, 20 yıl sonra tekrar iade edilmiştir.

1979 Kâbe Baskını

Günümüze yakın bir tarih olan 20 Kasım 1979’da, Suudi rejimine karşı ayaklanan Cüheyman el-Uteybi liderliğindeki silahlı bir grup Mescid-i Haram’ı basarak iki hafta boyunca kontrol altına almıştır. Çatışmalar ve düzenlenen operasyonlar sonucu Harem-i Şerif ağır hasar görmüştür.

Baskının Nedeni ve Cüheyman el-Uteybi Kimdir?

Baskının liderliğini yapan Cüheyman el-Uteybi, Suudi Arabistan’ın Necid bölgesinin köklü bedevi kabilelerinden Uteybe kabilesine mensuptur. 18 yıl boyunca kraliyet ordusunda görev almış, 1973 yılında ise Suudi Arabistan rejimine tepki duyduğu için istifa etmiştir. Suudi yönetiminin Batılı ülkelerle ilişkilerinden ötürü yozlaştığını ve artık İslamiyet’i temsil etmediğini düşünüyordu.

Cüheyman, daha sonra Medine’de üniversite gençliğini etrafına toplayarak kendilerine “Yeni İhvan” adını veren bir grup kurdu. Dedesi olduğu öne sürülen Sultan Bacad el-Uteybi, bu bölgede 1920’lerin sonunda Suudi Hanedanlığı’na karşı isyan eden Selefi İhvan hareketinin liderliğini yapmıştır. 19. yüzyılın başında kurulan Suudi Devleti’nin ilk kralı Abdülaziz bin Suud’un projesiyle bedevi kabileler yerleşik hayata geçirilmiş, silahlandırılmış ve bu ismi kullanmışlardır. Bu hareketin Mısır’daki İhvan-ı Müslimin ile bir ilgisi yoktur; Suud’da ortaya çıkan bu yapıya “Necid İhvanı” adı verilmiştir.

Cüheyman, eğitimi sırasında mehdi ve fitne hadislerine odaklanmış, dünyanın sonuna ilişkin hadislerle o dönemki dünya koşullarını eleştirmiştir. Selefi ve Vahhabi inanışları doğrultusunda “İslam’a Çağrı” adlı bir grup kurarak kendine taraftar toplamıştır. Daha sonraları, 1978 yılında Suud yönetimi aleyhine gösteri düzenlemiş olsalar da sorgulamaların ardından zararsız olduklarına kanaat getirilerek serbest bırakılmışlardır.

Baskın Günü ve Amaçları

Takvimler 20 Kasım 1979 tarihini gösterdiğinde, sabah namazı vaktinde baskın düzenlenmiştir. Daha öncesinde mescidin alt katlarına ve dehlizlerine gizlenen teçhizat, silahlar ve mühimmatlar ortaya çıkarılarak savunma düzeni alınmıştır. Mescidin kapıları kapatılarak önce içerideki ses düzeneği ele geçirilmiş ve anonslarla propagandaya başlanmıştır. İlk ilan edilen husus, Mehdinin ortaya çıktığı iddiasıdır. Makam-ı İbrahim ile Hacerülesved arasındaki mevkide o anda bir biat töreni düzenlemişlerdir.

Baskını düzenleyen grubun bazı dini ve siyasi talepleri bulunmaktaydı. Baskının lideri el-Uteybi, kayınbiraderi Muhammed Abdullah el-Kahtani’yi mehdi ilan etmiş ve bütün inananları ona biat etmeye çağırmıştır.

Kuşatma ve Operasyon Süreci

Eylemin hac döneminden yaklaşık iki hafta sonraya denk gelmesi ve Muharrem ayının ilk sabah namazında gerçekleşmesi nedeniyle, Mescid-i Haram içerisinde 50.000 ile 100.000 arasında değişen sayıda Müslüman rehin kalmıştır. Baskıncılar, yaptıkları propagandanın ardından hacılardan isteyenlerin çıkmasına izin vermişlerdir. Rehinelerden, Kâbe imamı Muhammed bin Abdullah es-Sebil’i de kapsayan büyük bir çoğunluk böylece serbest kalmıştır.

Olayın dış dünyaya duyurulmasını sağlayan iki olası durum söz konusudur:

1.  Baskın başladığında, baskıncılar telefon hatlarını keserek iletişimi sonlandırmadan önce inşaat alanında çalışanların durumu haber vermesi,
2.  Cemaatin büyük kısmıyla birlikte mescitten ayrılan Kâbe imamının haberi yetkililere iletmesi. (Bu olay Türk medyasında da geniş yankı bulmuştur.)

Ebu Kubeys Dağı’na, minarelere ve yüksek mevkilere çıkan el-Uteybi’nin adamları, Kâbe’yi çeviren Suudi birliklerini takip edebiliyor ve onları Harem-i Şerif’e yaklaştırmıyordu. Öte yandan Suudi Arabistan yönetimi ise içeridekilerin sayısından, ellerindeki imkanlara ve yaptıkları hazırlıklara kadar hiçbir konuda net bilgi sahibi olamıyordu. Olayların büyümemesi ve ülkede kontrolün tamamen kaybedilmemesi için ilk etapta Medine ve Taif başta olmak üzere bazı şehirlerde sokağa çıkma yasağı getirildi. Mekke şehri tamamen boşaltıldı ve iletişim hatları kesildi. Gazetecilere getirilen sansürler başta olmak üzere yayınlar, iletişim imkanları ve ülkeye giriş-çıkışlar üzerindeki denetimler artırıldı.

Ulemadan verilen fetva doğrultusunda, isyancılara tanınan sürede teslim olmamaları neticesinde askeri harekat başladı. Baskının altıncı günündeki ilk müdahale girişimi, keskin nişancı ateşi sebebiyle Suudi güçlerinin geri çekilmesiyle sonuçlandı. Daha sonraki günlerde Pakistan’dan gelen özel eğitimli komando birliği de önemli bir katkı sağlayamadı. Bunun üzerine Fransız terörle mücadele birliğinin çağrılmasına karar verildi. Ancak gayrimüslimlerin Mekke’ye girmeleri dini açıdan yasaktı. Bu engel, dönemin Mekke Kadısı İbn Baz’ın verdiği bir fetva ile aşıldı. Fransız askerlerine Mekke’ye varmadan önce kağıda yazılmış Kelime-i Şehadet okutularak Kâbe’nin etrafında konuşlandırılmaları sağlandı.

Mescide havadan ve karadan düzenlenen operasyonla önce zemin kat ve üst katlar ele geçirildi. Alt katta bulunan ve direnmeye devam edenlere karşı Fransız birliğinin geliştirdiği strateji uygulandı. Bodrum katına tonlarca su pompalanarak eylemcileri içine alacak şekilde bir su havuzu oluşturuldu. Ardından dehlizlerde ve alt katlarda saklananlara sinir gazı verildi. Kâbe’ye ve dehlizlere pompalanan sulara elektrik verilerek eylemcilerin teslim olması istendi. Teslim olanlar dışarı çıkarıldı, teslim olmayanların büyük kısmı ise öldürüldü. Yapılan operasyonda Cüheyman el-Uteybi sağ ele geçirilirken, mehdi iddiasıyla ortaya çıkan Muhammed el-Kahtani öldürüldü.

İdamlar ve Sonuçları

Kral, Kıdemli Alimler Konseyi’nden sanıkların yedi ayrı suçtan suçlu bulunduğuna dair bir fetva aldı. Bu suçlar şunlardı:

1.  Mescid-i Haram’ın kutsallığını ihlal etmek,

2.  Muharrem ayının kutsallığını ihlal etmek,

3.  Müslümanları ve diğer insanları öldürmek,

4.  Meşru otoritelere itaatsizlik etmek,

5.  Mescid-i Haram’da namaza ara verilmesine sebep olmak,

6.  Mehdi’yi teşhis etmede yanılmak ve insanları yanıltmak,

7.  Masum insanları suç eylemleri için sömürmek.

Yargılanan kişilerden 170’i için verilen cezaların infazı ülkenin sekiz ayrı şehrinde gerçekleştirildi. Baskının liderliğini üstlendiği belirlenen, aralarında el-Uteybi’nin de bulunduğu 63 eylemci halka açık bir biçimde 9 Ocak 1980 tarihinde Bureyde, Dammam, Mekke, Medine, Riyad, Abha, Hail ve Tebük meydanlarında başları kesilerek idam edildi.

Bu baskının arka planını düzenleyerek destek veren odaklar tam olarak aydınlatılmamış veya açıklanmamıştır. Bir görüşe göre, bazı Suudi prenslerinin de olaylara dahil olduğu ancak zamanın kralı Halid bin Abdülaziz el-Suud’un bu prensleri cezalandırmaktan çekinerek bazılarını sadece sürgüne göndermekle yetindiği öne sürülmüştür. Bir diğer iddia ise silahların gizlenmesine yardım ettiği ileri sürülen ve Kâbe’de inşaat işlerini yürüten Bin Ladin Grubu’nun olaya dahil olduğu, ancak Suudi hanedanıyla olan yakın ilişkilerini kullanarak olaydan sıyrıldıkları yönündedir.

Bu ayaklanmanın bir sonucu olarak, Suudi Arabistan’da radikal dini akımların kontrol altına alınması amacıyla daha katı ve muhafazakar bir devlet politikasına geçilmiştir. Öte yandan günümüzde el-Uteybi, Suudi karşıtı Selefi-Vahhabi akımlar tarafından hâlâ bir kahraman olarak görülmekte ve saygıyla anılmaktadır; kendisi yalnızca mehdilik iddiası ve eylemi Kâbe’de düzenlemiş olması yönüyle eleştirilmektedir.

Kâbe baskını sırasında henüz 1 yaşında olan oğlu Hatal bin Cüheyman ise bugün Suudi Arabistan ordusunda subay olarak görev yapmaktadır.

The post 1979 Kabe Baskını first appeared on Yeryüzü Akademisi.

Yeryüzü Akademisi’nin kurucusu ve daimi eğitimcisi Yasir Feten’in yol hikayelerinden bahisle hayatını konuşuyoruz.

Uzun yıllardır seyahatlerini bazen tek başına, bazen yakın çevresi ile yapan Yasir Feten her bir coğrafyanın, her bir yol arkadaşının nasıl ayrı hatıra ve ayrı bir iz bıraktığını anlatıyor.

The post Yola Çıkarken – Yasir Feten ile Röportaj first appeared on Yeryüzü Akademisi.

25 Eylül 1997 sabahı, Ürdün’ün başkenti Amman’da bölge tarihinin en sansasyonel istihbarat operasyonlarından biri gerçekleşti. İsrail dış istihbarat servisi Mossad, Hamas’ın Siyasi Büro Şefi Halid Meşal’i, Ürdün ülke sınırları içerisinde ortadan kaldırmak için gizli bir operasyon başlattı. Dönemin İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun bizzat onayladığı bu suikast planı, sadece bir lideri hedef almıyor, aynı zamanda bölgedeki dengeleri de sarsmayı amaçlıyordu.

Tarihsel bağlam incelendiğinde, bu operasyonun zamanlaması oldukça dikkat çekicidir. İsrail ve Ürdün, bu olaydan üç yıl önce yani 1994 yılında Wadi Araba Barış Antlaşması’nı imzalamıştı. ​Dolayısıyla, Amman’ın merkezinde gerçekleştirilecek bir operasyon sadece bir suikast olmaktan öte, iki ülke arasındaki diplomatik barış zeminine vurulmuş ağır bir darbe niteliği taşıyordu. Ancak Mossad’ın planladığı bu suikast istihbarat tarihine kusursuz bir operasyon olarak geçmek yerine, İsrail adına küresel bir diplomatik krize dönüşecekti.

Hedefteki İsim: Halid Meşal Kimdir ve Neden Hedef Seçildi?

​Mossad’ın Amman’ın göbeğinde böyle riskli bir operasyona girişmesinin arkasındaki ana neden, Halid Meşal’in Hamas içerisindeki stratejik ağırlığıydı. 1956 Ramallah doğumlu olan ve gençlik yıllarında Kuveyt Üniversitesi’nde Fizik eğitimi alan Meşal, örgütün askeri kanadından ziyade siyasi ve entelektüel aklını temsil ediyordu. 1987’de Hamas’ın kurulmasıyla birlikte hareketin dış ilişkiler ve finans ağlarını yöneten Meşal, 1996 yılında örgütün Siyasi Büro Şefi seçilerek uluslararası alandaki en yetkili diplomatik yüzü haline geldi.

Peki, İsrail neden özellikle Meşal’i hedef seçmişti? O dönem Hamas’ın kurucusu Şeyh Ahmed Yasin İsrail hapishanesindeydi. Böyle bir atmosferde Halid Meşal; hareketin dış dünyayla bağını kuran ve stratejik kararları alan “küresel beyni” konumundaydı. Mossad, Meşal’i ortadan kaldırarak örgütü uluslararası arenada lidersiz bırakmayı amaçlıyordu. Dolayısıyla 25 Eylül sabahı Amman sokaklarında yürüyen kişi, İsrail için sıradan bir figür değildi.

Görünürde Kusursuz Planın Çöküşü: Kulağa Püskürtülen Zehir

Mossad’ın Halid Meşal suikastı için hazırladığı strateji, iz bırakmamak üzerine kuruluydu. Bu yüzden kimyasal silah tercih edildi. Tercih edilen madde, solunum merkezini yavaşça felç eden ve vücutta doğal bir beyin kanaması veya uykuda ölüm süsü veren fentanil türevi ölümcül bir toksindi. Plana göre, Meşal’e sokakta yaklaşılacak, zehir kulak arkasına püskürtülecek ve Meşal 48 saat içinde hiçbir iz bırakmadan hayatını kaybedecekti.

Saldırıyı gerçekleştirecek ajanlar ise sahte Kanada pasaportları kullanan ve turist kılığında Ürdün’e giriş yapan Mossad ajanlarıydı.

25 Eylül sabahı Halid Meşal, Amman’daki ofisinin önünde aracından indiği sırada Kanadalı turist kılığındaki ajanlar arkasından yaklaştı. Ajanlardan biri, elindeki özel cihazla zehirli sıvıyı Meşal’in kulağına püskürtmeyi başardı. İlk bakışta operasyon başarıyla tamamlanmış gibi görünüyordu; Meşal acı içinde sarsılmış ancak ne olduğunu tam olarak anlayamamıştı. Mossad ajanları ise hızla olay yerinden uzaklaşmaya başladı. 

Amman Sokaklarında Kovalamaca ve Mossad Ajanlarının Yakalanması

Operasyonun kırılma anı, Halid Meşal’in korumasının sergilediği refleksti. Durumdan şüphelenen koruması, kaçmaya çalışan sahte Kanada pasaportlu turistlerin peşine düştü. Amman sokaklarında başlayan ve kilometrelerce süren bu kovalamaca, titizlikle planlanan bir istihbarat operasyonunu bir anda kamuoyunun gözü önünde yaşanan bir arbedeye dönüştürdü.

Kaçan iki Mossad ajanı yakalandı. Çıkan fiziksel çatışmada iki fail etkisiz hale getirilerek teslim edildi. Ajanların üzerinde bulunan sahte Kanada pasaportları, krizin boyutunu uluslararası arenaya taşıdı. Ürdün istihbaratı yakalanan şahısların alelade birer turist değil, Mossad’ın en seçkin birimlerine mensup ajanlar olduğunu tespit etti.

Kral Hüseyin’in Siyasi Resti ve Halid Meşal’i Kurtaran Panzehir

Saldırının hemen ardından Halid Meşal’in durumu hızla kötüleşti. Hastaneye kaldırılan Meşal, fentanil zehrinin etkisiyle komaya girdi ve solunum cihazına bağlandı. Ürdün doktorları, bu toksinin ne olduğunu çözemedikleri için tıbbi müdahale yetersiz kalıyordu. Olayın vahametini ve kendi topraklarında gerçekleştirilen bu egemenlik ihlalini öğrenen Ürdün Kralı Hüseyin, İsrail’e tarihi bir rest çekti. 

Kral Hüseyin, dönemin ABD Başkanı Bill Clinton’ı doğrudan arayarak şu net mesajı iletti:

“Eğer Halid Meşal ölürse, elimizdeki Mossad ajanları Amman meydanında halkın gözü önünde idam edilir ve İsrail ile yapılan 1994 Wadi Araba Barış Antlaşması derhal fesh edilir.”

Bu tehdit, ​Beyaz Saray’ı radikal bir müdahaleye mecbur bıraktı. Bill Clinton, bölgedeki barış sürecinin tamamen yok olmasını engellemek adına Tel Aviv’e, özellikle de Başbakan Benjamin Netanyahu’ya yönelik ağır bir siyasi baskı uyguladı. 

Netanyahu, uluslararası yalnızlaşmaktan kaçınmak ve ajanlarını kurtarmak amacıyla, panzehiri Amman’a göndermek zorunda kaldı. Panzehirin hastaneye ulaşması ve Meşal’e enjekte edilmesiyle birlikte, Hamas lideri günler süren  komadan nihayetinde uyandı.

Operasyonun Ters Tepmesi: Şeyh Ahmed Yasin’in Hapisten Çıkış Süreci

Mossad Amman operasyonu 1997, sadece panzehirin teslim edilmesiyle sınırlı kalmayan bir diplomatik tavize dönüştü. Kral Hüseyin, elindeki esir Mossad ajanlarını bırakmak için İsrail’den çok daha büyük bir bedel talep etti. Yapılan müzakereler sonucunda İsrail, hapishanede tuttuğu en önemli Filistinlileri serbest bırakmaya zorlandı.

Bu müzakerelerin en tarihi sonucu, Hamas’ın kurucusu ve ruhani lideri olan Şeyh Ahmed Yasin’in serbest bırakılması oldu. İsrail hapishanelerinde müebbet hapse mahkum edilen Şeyh Ahmed Yasin, suikast fiyaskosu sayesinde serbest bırakıldı. Bununla da kalınmadı; onlarca Ürdünlü ve Filistinli mahkum da ajanların iadesi karşılığında özgürlüğüne kavuştu. Mossad, Hamas’ın yükselen liderini ortadan kaldırmak isterken, organizasyonun hem kurucu liderini hapisten çıkarmış hem de hedef aldığı aktörü küresel bir sembol haline getirmişti.      

Başarısız Suikastın Hamas’ın Yükselişine Etkisi

1997 yılında yaşanan Halid Meşal suikast girişimi, istihbarat literatüründe taktiksel seviyede ne kadar profesyonel planlanırsa planlansın, stratejik ve diplomatik vizyondan yoksun operasyonların nasıl büyük bir bozguna dönüşebileceğinin en somut örneğidir. İsrail, bu operasyonla birlikte askeri ve istihbarat imajına ağır bir darbe almıştır.

Diğer taraftan bakılacak olursa bu başarısız suikast, Halid Meşal’i Filistin direniş hareketi içerisinde efsaneleştirdi. Hamas, hem Şeyh Ahmed Yasin’in geri dönüşüyle manevi bir güç kazandı hem de Meşal’in küresel medyadaki görünürlüğü sayesinde siyasi imajını arttırdı.

Sonuç olarak, 1997’de Amman sokaklarında püskürtülen o zehir, Halid Meşal’i ortadan kaldırmaya yetmediği gibi, bölgenin siyasi haritasında Hamas’ın kalıcı bir aktör olarak kalmasının önünü açtı.

The post İstihbarat Tarihinde Bir Dönüm Noktası: 1997 Halid Meşal Suikasti first appeared on Yeryüzü Akademisi.

Faysal bin Abdülaziz, 1906 yılının Kasım ayında Riyad’da doğdu. Suudi Arabistan’ın kurucusu Kral Abdülaziz bin Suud’un üçüncü oğluydu. Küçük yaşta annesini kaybetti ve anne tarafından dedesi olan Abdullah bin Abdüllatif’in tarafından büyütülüp, hafızlığını, geleneksel eğitimini, İslam hukuku ve doktrinleri üzerine eğitim çalışmalarını dokuz yaşında tamamlamıştır. Babası, onu askeri ve siyasi açıdan gelişmesini desteklemiş ve Faysal genç yaşta babasını uluslararası toplantılarda temsil etmek üzere seçilmiştir. ¹

Siyasi Kariyeri ve Veliahtlık Dönemi

Faysal, babasının hükümdarlığı sırasında etkili bir kraliyet mensubu olarak öne çıkmıştır. 1926’dan 1932’ye kadar Hicaz valisi olarak görev yaptı. 1930’dan itibaren Suudi dışişleri Bakanı 1954’ten ölümüne kadar da hariç başbakan olarak görev yapmıştır. Tahta çıkmadan önce 9 Kasım 1953 – 2 Kasım 1964’e kadar Suudi Arabistan veliaht prensi olarak görev yapmıştır. ²

Suudi Arabistan Krallığı’nın İlanı ve Veliahtlık Dönemi İcraatları

23 Eylül 1932’de Mekke‘deki El-Hamidiye Sarayı’nda ‘Hicaz ve Necid Krallığı’nın adını Suudi Arabistan Krallığı olarak değiştiren kraliyet kararnamesini okuyarak babası adına Suudi Arabistan’ın kuruluşunu resmen ilan etti.

Faysal, Veliaht prens olarak görev yaptığı zaman diliminde 1958 yılında Ekonomik Kalkınma Komitesi’ni kurmuş,
1961 yılında Medine İslam Üniversitesi’nin kurulmasına öncülük etmiştir. 1962 yılında dünya çapında bir hayır kurumu olan Dünya İslam Birliği’nin kurulmasına yardımcı olmuştur. 1963 yılında ülkenin ilk televizyon kanalı olan Es-Suudiyye‘yi kurduttu. Yine bu dönemde Saudi B. Group’u Mescid-i Haram‘ı genişletmekle görevlendirmişti. Bu aşamada çevredeki yollar geliştirildi ve meydanlar oluşturuldu.
1965 yılında Dünya İslam Birliği Makam-ı İbrahim’i yenilemeyi ve makamı gümüş kapaklı kristal bir sütunun içine yerleştirmeyi planlamıştır. Faysal bu talebi kabul etmiş ve hemen uygulanması için emir yayınlamıştır.
Dünyanın her bir köşesinden gelen müslümanların ihtiyaçlarını karşılamak ve özel olarak ilgilenmiş ve farklı coğrafyalaralardan Müslümanları tanıma ve sorunları hakkında bilgi sahibi olma fırsatına sahip olmuştur. Bu kişilerin arasında Muhammed Esed ve Malcolm X gibi tanınmış kişiler de vardı. Mescid-i Nebevî için ise hacı sayısındaki artış nedeniyle mescidin batısına ibadet alanları inşa edilmesi emrini vermiştir. İbadet alanı 1973 yılında inşa edilmiş ve ikinci Suudi genişlemesine kadar ayakta kalmıştır. Saudi B. Group 1964 yılında ise Kubbetü’s Sahra‘da restorasyon çalışmaları yapmak üzere Kudüs’e gönderilmiştir.

Krallık Dönemi, Resmi Semboller ve İç Politika Reformları

1964 yılında Suudi Arabistan kralı olmuş ve kısa bir süre sonra yaptığı bir konuşmada şöyle demiştir:

“Kardeşlerim, beni hem kardeş hem de hizmetkar olarak görmenizi rica ediyorum. ‘Hükümranlık’ sadece Allah’a mahsustur ve ‘taht’ göklerin ve yerin tahtadır.’’ ³

Suudi Arabistan bayrağı 1902’den beri kullanılmasına rağmen 15 Mart 1973’te kendisi tarafından resmîleştirilmiştir. Aynı zamanda iktidarı’nın ilk yıllarında tüm Suudi prenslerin çocuklarını yurtdışına göndermek yerine ülke içinde okutmaları gerektiğine dair bir ferman yayınlamıştır. Bu karar, üst sınıf ailelerin oğullarını krallıkta okumaları için geri getirmelerine de sebep olmuştur. 1970 yılında Adalet Bakanlığı’nı kurmuş ve ülkenin ekonomik kalkınması için ilk ‘beş yıllık plan’ı başlatmıştır. Gerçekleştirdiği sosyal değişimlerden hoşnutsuzluk duyulsa da, Suudi Arabistan’ı modernleştiren politikaları, kutsal şehirler Mekke ile Medine’ye yönetmesi, siyonizmin sağlam bir muhalifi olarak tanınması ve ülkenin hızla yükselen mali gücü nedeniyle Arap dünyası Faysal‘a saygı duymaya başlamıştır.

İslam Birliği Politikası ve Mescid-i Aksa Yangını

Dünya petrol rezervlerinin üçte ikisini ellerinde bulunduran 13 ülkenin bir araya gelerek oluşturduğu Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC)’nün kurucuları arasında yer alan Faysal bin Abdülaziz, Arap Milliyetçiliği yerine İslam Birliğini savunan bir politika izlemiştir. Altı Gün Savaşları olarak bilinen 1967 Arap-İsrail savaşında Arap İttifakının yenilmesi ve işgalin genişlemesi onun için en büyük sorunlardan biriydi. Bu sorunun zirve noktası ise 21 Ağustos 1969 günü Avustralya asıllı fanatik Yahudi Michael Dennis Rohan’ın Mescid-i Aksa içinde bulunan Kıble Mescidini ateşe vermesi oldu. Yangında Selahattin Eyyubi’nin Kudüs’ü kurtardıktan sonra Kıble Mescidi’ne yerleştirdiği ahşap minber yandı ve mescitte ağır hasar oluştu. Bu olay üzerine harekete geçen Kral Faysal, Suudi Arabistan liderliğinde İslam Konferansı Örgütü’nün kurulmasına önderlik etti.

O günlerde yaptığı bir konuşmada:

“Mukaddes Kuds-ü Şerif sizi çağırıyor. Mescid-i Aksa içinde bulunduğu zorluklardan kendisini kurtarmanız için bekliyor. Neden korkuyoruz? Bizi durduran nedir? Ölümden mi korkuyoruz? Allah yolunda cihat ederek ölmekten şerefli ve daha faziletli ölüm var mıdır? Ey Müslüman kardeşlerim, bizler bir dirilişi arzuluyoruz. Onun adı İslam’dır. Ne ayrılıkçı ne kavmiyetçi ne de mezhepçi bir diriliş… Adı cihat olan Allah yolunda bir davanın dirilişi. Rabbime beni O’nun yolunda şehit olanlardan kılması için yalvarıyorum. Eğer bana Mukaddes beldemizin uğrunda cihat etmeyi nasip etmeyecek ve onun kurtulduğunu bana göstermeyecekse beni bu dünyada bir an bile yaşatmasın”

demişti.⁴

1973 Yom Kippur Savaşı ve Tarihi Petrol Ambargosu

1973 yılında Ortadoğu yeni bir savaşa doğru sürüklenmekteydi. Arap ülkeleri 1967 yılında İsrail ile yaptıkları “Altı Gün Savaşlarında” kesin bir mağlubiyet aldılar. Bu tarihten itibaren ümitlerini BM toplantılarına ve ABD-Rusya görüşmelerine bağladılar. Ancak diplomatik çabaların sonuç vermediğinin anlaşılması Arapları tek yolun top yekün mücadele olduğu düşüncesine getirir. Başta Mısır, Suriye ve Ürdün olmak üzere Arap Ülkeleri yeni bir savaş için hazırlık yapmaya başlarlar. 6 Ekim 1973 günü işgal ettiği topraklardan çıkması için Mısır ve Suriye ittifakının İsrail’e saldırması üzerine başlayan Yom Kippur savaşında Amerika ve İngiltere başta olmak üzere Batılı ülkelerin İsrail’i desteklemesi üzerine Arap liderlerle görüşen Kral Faysal, İsrail destekçilerine petrol ambargosu başlattı. Bu ambargo sonrası büyük bir enerji krizi yaşandı ve dönemin Amerikan Dışişleri Bakanı Henry Kissinger, Kral Faysal’ı kararından vazgeçirmek için Suudi Arabistan’a ziyarette bulunmuştur. Kissinger hatıratında Suudi Arabistan’a yaptığı ziyareti şu cümlelerle anlatır:
“Kral Faysal oldukça sinirli görünüyordu, aramızda bir diyalog başlayabilmesi ümidiyle esprili bir dille ona; ‘Uçağımın yakıtı bitti, uçağın deposunu doldurmak için emir verirseniz, uluslararası fiyatından ücretini vermeye hazırız.’
Kral gülümsemedi, kafasını yukarıya kaldırarak sert bir şekilde bana şunları söyledi: ‘Ben yaşlı bir adamım, ölmeden önceki tek dileğim Mescid-i Aksâ’da iki rekat namaz kılmaktır! Sen bu konuda bana yardımcı olabilir misin?”
Anlaşma ve geri adım atma tekliflerini reddeden Faysal bin Abdülaziz, Kissinger’dan gelen ‘petrol kuyularınızı bombalarız’ tehdidi üzerine verdiği cevapla Amerika’ya kafa tutan ilk Arap lider olarak tarihe geçti.
Faysal şöyle demişti:

“Petrol kuyularını bombalayabilirsiniz, biz ve atalarımız hurma ve deve sütüyle yaşıyorduk; yine öyle yaşayabiliriz ama siz artık petrolsüz yaşayamazsınız.”⁵

Suikasti

Kral Faysal bin Abdülaziz, dünyada büyük ses getiren petrol ambargosu çıkışından 2 yıl sonra 25 Mart 1975 günü öğrenimini Amerika’da gören ve Amerika’dan yeni dönen yeğeni tarafından Riyad’daki sarayında yakın mesafeden başından vurularak öldürülmüştür.. Kendi ismini taşıyan yeğeni Faysal bin Musad’ın akli dengesinin yerinde olmadığı iddia edilse de hastane raporuyla bu durumun yalanlanması ve tepkilerin dinmemesi üzerine idam edilmiş ve Kral Faysal’ın ardından yerine kardeşi Halid bin Abdülaziz geçmiştir.Kral Faysal’ın imza attığı bütün dış politika hamleleri değiştirilmiş ve bugünlere kadar gelinmiştir.

1. ‘The Kings of the Kingdom’ ︎
2. ‘The Saudi Arabian council of ministry’ ︎
3. ‘The Consolidation of the Ruling Class and the New Elites in Saudi Arabia’ ︎
4. http://www.derındusunce.org/2015/07/29/kralfaysal-kuduskonuşması ︎
5. ‘Ömer Aymalı, Kral Faysal’ın Amerika’ya petrol resti’ ︎

The post Faysal Bin Abdulaziz Âl-i Suud first appeared on Yeryüzü Akademisi.

Nedir ve Niçin Olmuştur? 

Krizin fitilini ateşleyen olay, 6 Ekim 1973’te patlak veren Yom Kippur Savaşı (Dördüncü Arap-İsrail Savaşı) oldu. Mısır ve Suriye, İsrail’in işgal ettiği toprakları geri almak için bir taarruz başlattı. Savaşın ortasında ABD liderliğindeki Batı bloku, İsrail’e devasa bir askeri ve lojistik yardım (Nickel Grass Operasyonu) göndererek savaşın seyrini değiştirdi. 

Bunun üzerine Arap ülkeleri, askeri olarak durduramadıkları Batı’yı en hassas yerinden, yani petrolden vurmaya karar verdi. Petrol ihraç eden Arap ülkeleri, İsrail’i destekleyen ülkelere (başta ABD ve Hollanda olmak üzere) petrol ambargosu uygulayacaklarını ve her ay petrol üretimini %5 oranında kısacaklarını açıkladılar. 

Krizin Ana Aktörleri 

Bu tarihi satranç tahtasında üç ana güç vardı: 

Kral Faysal (Suudi Arabistan): Krizin arkasındaki asıl vizyoner ve iradeydi. ABD’nin tüm tehditlerine rağmen geri adım atmayarak, “Biz ve atalarımız hurma ve sütle besleniyorduk, yine öyle yaşayabiliriz; ama siz petrolsüz yaşayamazsınız” diyerek tarihe geçen bir duruş sergiledi. 

Muammer Kaddafi (Libya): Petrolün millileştirilmesi akımını zaten başlatmış olan Kaddafi, kriz döneminde fiyatların agresif bir şekilde artırılmasını ve Batı’ya karşı tavizsiz bir ambargo uygulanmasını en yüksek sesle savunan radikal kanadın liderlerindendi. 

OPEC ve OAPEC: Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Birliği, ilk kez uluslararası bir kartel olarak tek yumruk oldu ve küresel piyasaları tek bir kararla manipüle edebileceğini dünyaya gösterdi. 

Dünya Ekonomisindeki Yeri ve Önemi 

1973 Krizi, II. Dünya Savaşı sonrasında Batı’nın yakaladığı o kesintisiz ekonomik büyüme (Altın Çağ) dönemini bıçak gibi kesti. Petrol fiyatları birkaç ay içinde varil başına 3 dolardan 12 dolara fırlayarak %400 arttı. 

Stagflasyon Kavramı Doğdu: Dünya ekonomisi ilk kez aynı anda hem yüksek enflasyon (fiyat artışı) hem de ekonomik durgunluk (işsizlik) yaşadı. 

Batı’da Hayat Durdu: ABD ve Avrupa’da benzin kuyrukları kilometreleri buldu. Pazar günleri trafiğe çıkış yasaklandı, fabrikalar üretime ara verdi, Noel ışıkları bile söndürüldü. 

Güç Dengesi Değişti: Milyarlarca dolar Batı holdinglerinden Orta Doğu’nun kasalarına (Petro-dolar) aktı. Batı, Orta Doğu’nun rızasını almadan küresel siyaset yapamayacağını acı bir şekilde anladı. 

İşte 1973’ten çıkarılması gereken hayati dersler: 

1. “Stratejik Kaynak” Asla Sadece Ticari Bir Mal Değildir 

Batı, petrolü parasıyla satın alabileceği sıradan bir meta sanıyordu. 1973 dersi şudur: Enerji, gıda, su ve teknolojik ham maddeler (bugün için çip ve nadir toprak elementleri) kritik eşikte birer ulusal güvenlik ve egemenlik silahıdır. Paranızın olması, onu her zaman satın alabileceğiniz anlamına gelmez. 

2. Çeşitlendirme (Diversification) Hayatta Kalma Kuralıdır 

1973’te tek bir kaynağa (petrole) ve tek bir coğrafyaya (Orta Doğu) göbekten bağlı olan Batı çöktü. Bugün bir devlet için ders şudur: Ne enerjide ne de dış ticarette tek bir ülkeye veya kaynağa bağımlı olunamaz. Nükleer, yenilenebilir enerji ve alternatif tedarik hatları lüks değil, bağımsızlığın şartıdır. 

3. Kolektif İslami İrade Küresel Güçleri Hizaya Getirebilir 

Küresel sistem ne kadar güçlü görünürse görünsün, kaynakları elinde tutan ülkeler ortak bir siyasi-islami irade ve omurga gösterdiklerinde, dünyanın en büyük hegemonik güçlerini bile masaya oturmaya ve politikalarını değiştirmeye zorlayabilirler. 

4. Küresel Kuzey’in (Batı’nın) Kırılganlığı 

Batı dünyası teknolojik ve askeri olarak çok üstün görünse de, tedarik zincirindeki ufak bir kopuşa karşı son derece kırılgan bir yapıya sahiptir. 1973’te benzin kuyruğunda birbirini vuran Batı toplumu gösterdi ki; konfor alanı tehdit edildiğinde “gelişmiş medeniyet” algısı çok hızlı çatırdayabiliyor. 

5. Birlikten Kuvvet Doğar 

‘’…Nice az birlik vardır ki, Allah’ın izniyle sayıca çok birliği yenmişlerdir…’’

Bakara suresi 249. ayetinde denildiği gibi az birlik olan iki buçuk milyonluk Libya ve üç buçuk milyonluk Arabistan korkusuz duruşuyla çok olan bir milyarlık Batı dünyasını alt etmiştir. Verdikleri bu zarar Batı’da hala tam anlamıyla çözülememiş, günümüzde yaşadıkları sorunların çoğuna temel olmuştur. Belki de bugün yüzlerce kat nüfusumuz ve gücümüz ile o zamanki duruşu sergileyebilsek, yaşadığımız sorunların çoğunu çözebilirdik. 1973 krizinden çıkarmamız gereken en önemli sonuç budur. 

The post Batı’nın Diz Çöktüğü Yıl: 1973 Petrol Krizi ve Petrolün Silaha Dönüşmesi first appeared on Yeryüzü Akademisi.

Kaddafi Kimdir?

1942 yılında Sirte çöllerinde bir çadırda, bedevi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Bu çadır hayatı ve çölün sert yapısı, onun tüm karakterini şekillendirdi. 1969 yılında, henüz 27 yaşında genç bir yüzbaşıyken, kansız bir askeri darbeyle Batı yanlısı Kral İdris’i devirerek iktidara geldi. Kendine has kıyafetleri, çadır diplomasisi ve “Cemahiriye” (Kitlelerin Devleti) adını verdiği, doğrudan demokrasiyi savunan teorisiyle dünya siyaset sahnesinde hiçbir lidere benzemediğini ilk günden ilan etti.

Libya Siyaseti ve Ekonomisindeki Yeri: Yeşil Devrimin Başarıları

Kaddafi dönemi, Libya’nın ekonomik anlamda en parlak dönemiydi. Petrolü millileştirerek elde edilen geliri halkın refahına sundu ve Libya’yı Afrika’nın en yüksek yaşam standartlarına sahip ülkelerinden biri haline getirdi.

• Büyük Yapay Nehir Projesi: “Dünyanın Sekizinci Harikası” olarak anılan bu devasa projeyle çölün altındaki tatlı su kaynaklarını şehirlere taşıdı ve Libya’yı tarım ülkesine dönüştürmek istedi.
• Sosyal Devlet Uygulamaları: Eğitim ve sağlık tamamen ücretsizdi. Evlenen çiftlere konut yardımı yapılıyor, elektrik ve su gibi temel ihtiyaçlar sembolik ücretlerle sunuluyordu. Libya, dış borcu olmayan ender ülkelerden biriydi.
• Afrika Birliği Vizyonu: Batı medyasının sert eleştirilerine maruz kalan Kaddafi, Afrika’yı sömürgeci güçlere karşı birleştirmek isteyen, “Afrika Birleşik Devletleri” hayali kuran ve tek bir Afrika para birimi (altın dinar) için mücadele eden bir anti-emperyalist çizgi benimsedi.

Kaddafi’nin Trajik Sonu ve Tarihteki Kara Leke

42 yıllık iktidarın ardından Kaddafi’nin sonu, Libya tarihine silinmeyecek kara bir leke olarak kazındı. 2011’deki “Arap Baharı” dalgası Libya’yı vurduğunda, muhalif gruplar ve dış güçlerin müdahalesi ülkeyi hızla bir iç savaşa sürükledi.

20 Ekim 2011’de, doğduğu şehir olan Sirte’de, NATO hava saldırısı sonucu konvoyu vurulan Kaddafi, yaralı olarak sığındığı bir menfezde muhalif milisler tarafından yakalandı. Uluslararası hukuku, insan haklarını ve savaş ahlakını tamamen ayaklar altına alan bir öfkeyle, kendi halkından olan silahlı gruplar tarafından linç edilerek öldürüldü.

Bir ülkenin, kendi liderini yargılamadan, sokak ortasında vahşice katletmesi, Libya tarihine silinmesi imkansız kara bir leke olarak geçti. Bu ölüm, sadece bir liderin sonu değil, aynı zamanda toplumsal hafızada derin bir utanç sayfasının açılması demekti.

Kaddafi’den Geriye Kalanlar

Kaddafi’nin kendi halkı tarafından bu şekilde katledilmesi, Libya’ya huzur getirmedi; aksine ülkeyi büyük bir kaosa ve istikrarsızlığın pençesine itti. O gittiğinden beri Libya bir daha gün yüzü görmedi; ülke aşiret savaşlarının ve petrol kavgalarının merkezine dönüştü. Bugün birçok Libyalı, onun dönemindeki güvenliği özlemle anarken, ölümündeki vahşetin yarattığı ahlaki çöküntüyü de tartışmaya devam ediyor.

Kaddafi’den geriye; emperyalist kuşatmaya karşı son ana kadar ülkesini terk etmeyen bir liderin duruşu, arkasında bıraktığı Yeşil Kitap ve Afrika’nın bağımsızlık mücadelesi vizyonu kaldı. Ancak hepsinden öte, onun trajik sonu; bir toplumun kendi liderini sokak ortasında katlederek kendi geleceğine ve tarihine sürdüğü o kara lekeyle hatırlanmaya devam edecek.

The post Çölün Asi Çocuğundan Trajik Sona Muammer Kaddafi ve Yeşil Kitap first appeared on Yeryüzü Akademisi.

2024 Ekim ayı itibariyle Filistin’in dününe ve bugününe dair doğru, tarafsız ve derinlikli bilgilere ulaşmak amacıyla Üsküdar’da bir araya gelmiştik. Yasir Feten hocamızın rehberliğinde başlattığımız 8 haftalık “Tarihten Günümüze Filistin” ders serimizi, planlanan takvimin ardından başarıyla geride bıraktık.

Her salı akşamı saat 19.15’te salonumuzu dolduran, programı sonuna kadar takip eden tüm katılımcılarımıza teşekkür ederiz. Bu yoğun ilgi, bölgedeki gelişmeleri sadece anlık haberlerden değil, tarihsel kökenlerinden öğrenmeye yönelik güçlü bir ihtiyacın da göstergesi oldu.

8 Haftalık Eğitim Sürecinde Neler Konuştuk?

Program boyunca, bugünü şekillendiren tarihsel dönüm noktalarını kronolojik bir sırayla masaya yatırdık:

İlk haftalarda, 1917 sürecini ve 1948’e kadar uzanan ilk kırılma dönemlerini ele alarak meselenin temeline indik.

1948 – 1967 yıllarını, sonrasında gelişen mülteci sorununu ve Arap devletlerinin bölge politikasındaki rollerini analiz ettik.

Filistin halkının toplumsal dinamiklerini yansıtan İntifada süreçlerini inceledik.

Son haftalarda ise 7 Ekim’e gelen süreci, Aksa Tufanı’nı, Gazze’deki mevcut insani durumu ve küresel devletlerin bu süreçteki pozisyonlarını verilerle değerlendirdik.

Sekizinci haftanın sonunda gerçekleştirdiğimiz genel değerlendirme oturumuyla birlikte, katılımcılarımızın konuya dair bütüncül bir perspektif kazanmasını hedefleyen akademi programımızı tamamlamış olduk.

• 1. Hafta: 1917 süreci ve 1948’e kadar Filistin toprağı ve bölgedeki ilk kırılmalar,
• 2. Hafta: 1948 (Nakba) – 1967 yılları arasındaki kritik dönemeçler,
• 3. Hafta: 1967 sonrası Filistin ve kronikleşen mülteci sorunu,
• 4. Hafta: 1967 sonrasında Arap devletlerinin bölge politikaları ve etkileri,
• 5. Hafta: Filistin direnişinin dönüm noktaları olan İntifada süreçleri,
• 6. Hafta: 7 Ekim’e getiren tarihsel arka plan ve Aksa Tufanı,
• 7. Hafta: 7 Ekim sonrası Gazze’deki güncel insani durum ve Üçüncül Devletlerin pozisyonları.

Yeryüzü Akademisi’nde Çalışmalar Devam Ediyor!

Bizlere akademik birikimiyle rehberlik eden kıymetli hocamız Yasir Feten’e ve programa düzenli katılım sağlayan tüm kursiyerlerimize teşekkürlerimizi sunarız.

Tarihi, toplumu ve dünyayı anlamlandırmaya yönelik yeni ders serilerimiz ve akademi programlarımız web sitemiz ve sosyal medya hesaplarımız üzerinden duyurulmaya devam edecektir. Takipte kalın!

The post Yeryüzü Akademisi – Filistin Akademisi / Tarihten Günümüze Filistin first appeared on Yeryüzü Akademisi.

Dünyayı, coğrafyaları ve insanlığı sadece anlık haber başlıklarından değil, tarihin derinliklerinden ve toplumsal gerçekliklerden okumak adına yeni bir yolculuğa çıkıyoruz. Coğrafi sınırların ötesine geçerek insanlığın ortak hafızasına hitap edecek yeni eğitim programımız için kayıtları açtık

Yasir Feten hocamızın önderliğinde ve alanında uzman konuk isimlerin katılımıyla gerçekleştireceğimiz bu akademide, odağımızı bölgenin en kritik noktalarından birine, Gazze’ye çeviriyoruz.

Programda Neler Var?
(10 Haftalık Yol Haritası)

Eğitim sürecimiz boyunca Gazze meselesini tarihsel kökenlerinden güncel jeopolitik dengelere, toplumsal yaşamdan uluslararası hukuka kadar her yönüyle analiz edeceğiz.

• 1. Hafta: Gazze nerededir ve neden önemlidir?
• 2. Hafta: Gazze’de yılların birikimi ve İsrail’in Gazze saldırıları
• 3. Hafta: 7 Ekim 2023 – Ne oldu?
• 4. Hafta: Gazze’de insanlık krizi ve insani yardım
• 5. Hafta: Gazze’de yaşam: Ekonomi, eğitim, sağlık
• 6. Hafta: Filistin direniş hareketleri ve Gazze
• 7. Hafta: Uluslararası toplum ve dünyanın tutumları
• 8. Hafta: 7 Ekim sonrası İsrail’in bölge ülkeleriyle olan politikası
• 9. Hafta: Filistin’in komşu ülkelerinin durumu ve konumu
• 10. Hafta: Bölgenin geleceği ve kapanış
• 11. Hafta: Sınav Haftası

Önemli Detaylar ve Sürpriz Ödül

Programımız sadece bir eğitim serisi olmakla kalmıyor, aynı zamanda anlamlı bir dayanışmaya ve başarılı katılımcılar için özel bir ödül sürecine de zemin hazırlıyor:

• Gazze ile Dayanışma: Programın ders ücreti 1500 TL olarak belirlenmiştir. Elde edilen tüm gelir, Yeryüzü Kalkınma Derneği aracılığıyla doğrudan Gazze’deki insani yardım çalışmalarına bağışlanacaktır.
• Mısır Gezisi Ödülü: 10 haftalık sürecin ardından 11. haftada yapılacak olan final sınavında ilk 5’e giren katılımcılarımıza, uçak bileti ve konaklama masrafları tarafımızca karşılanacak bir Mısır Gezisi ödülü verilecektir.

Program Detayları

Derslerimizin ilk 1 saat 45 dakikalık bölümü Yasir Feten hocamız tarafından yürütülecek; kalan 30 dakikalık zaman diliminde ise alanında uzman konuk isimler ağırlanarak konunun farklı boyutları tartışılacaktır.

• Başlangıç Tarihi: 7 Ekim
• Gün ve Saat: Her Salı | 19.00 – 21.15
• Yer: Mimar Sinan Mahallesi, Hakimiyeti Milliye Caddesi, Emlak Kredi İş Hanı, No: 47 Kat: 1 Üsküdar

Hem akademik birikim elde etmek hem de Gazze’deki dayanışmanın bir parçası olmak için sizleri de aramızda görmeyi bekliyoruz.

The post Gazze Ekseninde Ortadoğu Dersleri Başlıyor! first appeared on Yeryüzü Akademisi.

Program Detayı

• Akademi programımız 7 Nisan 2026 tarihide başlayacak olup 7 hafta sürecektir.
• Dersler Uluslararası İlişkiler Danışmanı Yasir Feten tarafından yürütülecektir.
• Tüm eğitim ücreti 3.000 TL olarak belirlenmiştir. Toplanan ücret Yeryüzü Kalkınma Derneği aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılacaktır.
• Program sonunda yapılacak olan sınavla ilk 5’e giren katılımcılarla Suudi Arabistan gezisi ödülü verilecektir.
• Program sonunda yapılacak olan sınavla ilk 5’e giren katılımcılarla Suudi Arabistan gezisi ödülü verilecektir.

Ödül Hakkında

Ders Başlıkları

1. Hafta (Araplar ve Çöl)
   • Arap Yarımadası ve İnsanı
   • Coğrafyanın Karakteri
   • Araplar
   • Kuzey ve Güney Arapları
2. Hafta (Kahtaniler ve Adnaniler)
   • İslamiyet Öncesi Araplar
   • Yemen Arapları
   • Kuzey Arabistan Arapları
   • Hicaz Arapları
3. Hafta (Kureyş ve Ahvali)
   • Kureyş ve Ticareti
   • Bedeviler ve Sosyal Hayat
4. Hafta (Efendimizin Hayatı)
   • Hz. Muhammed’in (s.a.v.) Peygamberliği
   • Efendimizin Ataları
   • Efendimizin Nübüvvet Öncesi Hayatı
   • Efendimizin Hayatı
   • İslam’ın İlk Yılları
   • Mekke Dönemi
   • Hicret
   • Medine Dönemi
   • Savaşlar ve Gazveler
   • Efendimizin Vefatı
5. Hafta (Hulefa-i Raşidin)
   • Hz. Ebubekir Dönemi
   • Hz. Ömer Dönemi
6. Hafta (Hulefa-i Raşidin)
   • Hz. Osman Dönemi
   • Hz. Ali Dönemi
7. Hafta (Emeviler)
   • Emeviler ve İslam’ın Kurumsallaşması
8. Sınav Haftası

Eğitim Takvimi ve Lokasyon

Adres: Mimar Sinan Mahallesi, Hakimiyeti Milliye Caddesi, Emlak Kredi iş Hanı, No:47 Kat:1 Üsküdar

Takvim: Her Salı 19.00 – 21.15

The post ARAPLAR – Yeryüzü Akademisi 2026 Bahar Dönemi first appeared on Yeryüzü Akademisi.